Hava kirliliği haritası, belirli coğrafi bölgelerdeki hava kirliliği seviyelerini ve partikül madde (PM10, PM2.5), azot dioksit (NO2), ozon (O3) gibi görünmez kirleticilerin mekansal dağılımını gösteren görsel analiz araçlarıdır.
Sahaya yerleştirilmiş izleme istasyonlarından alınan verilerin, tehlike seviyesine göre yeşilden kırmızıya uzanan renk kodlarıyla harita üzerine aktarılmasıyla oluşur ve çevresel riskleri yönetmek için kritik bir öneme sahiptir.
Hava Kirliliği Haritası Nasıl Oluşturulur?
Hava Kirliliği Haritası, sahada bulunan ölçüm istasyonlarından alınan noktasal kirlilik verilerinin, modern Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımları kullanılarak işlenmesiyle oluşturulur. Bu süreçte genellikle IDW (Ters Mesafe Ağırlıklandırma) veya Kriging gibi gelişmiş enterpolasyon yöntemleri kullanılarak, istasyon bulunmayan boş alanların kirlilik değerleri tahmin edilir ve kesintisiz bir yüzey (raster harita) elde edilir.
Hava Kalitesi Haritası Nedir?
Teknik altyapısı hava kirliliği haritasıyla tamamen aynı olsa da, halka açık platformlarda ve mobil uygulamalarda anlık olarak sunulan kullanıcı dostu versiyonlar hava kalitesi haritası olarak adlandırılmaktadır. Bu interaktif haritalar, vatandaşların dış mekan aktivitelerini planlamasına, riskli günlerde maske takma gibi önlemler almasına ve yaşanılan bölgedeki havanın ne kadar solunabilir olduğunu anında görmesine olanak tanır.
Türkiye'de Hava Kirliliği Haritası
Özellikle kış aylarında endüstriyel faaliyetler, trafik yoğunluğu ve fosil yakıtlı ısınma kaynaklı emisyonların artmasıyla birlikte, Türkiye'de hava kirliliği haritası sık sık riskli seviyelere (kırmızı ve mor tonlara) ulaşmaktadır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı üzerinden canlı olarak takip edilebilen bu haritalar, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) standartlarına göre incelendiğinde ülkemizin hava kalitesi yönetimi konusunda atması gereken önemli adımlar olduğunu net bir şekilde göstermektedir.
İllere Göre Hava Kirliliği Haritası
İllere göre hava kirliliği haritası, Türkiye genelindeki hava kalitesinin coğrafi konum, sanayileşme ve meteorolojik şartlara bağlı olarak şehirden şehre nasıl değiştiğini gösterir.
Hava kalitesi saatler içinde bile değişebilen dinamik bir veri olduğundan, illeri sabit olarak "kirli" veya "temiz" şeklinde sınıflandırmak doğru bir yaklaşım değildir. Bu nedenle, yaşadığınız ilin veya merak ettiğiniz herhangi bir bölgenin anlık hava kirliliği durumunu detaylıca görmek isterseniz, Gerçek Zamanlı Uluslararası Hava Kalitesi İzleme Ağı (WAQI) üzerinden canlı haritayı inceleyebilirsiniz.