Fiziki harita, yeryüzündeki dağ, ova, plato, vadi, göl ve akarsu gibi doğal coğrafi oluşumların belirli bir ölçek dahilinde küçültülerek, yükselti ve derinlik basamaklarına göre özel renklerle düzleme aktarıldığı harita türüdür.
Fiziki Haritaların Özellikleri Nelerdir?
Fiziki haritaların özellikleri arasında en dikkat çekici olanı, yeryüzü şekillerini sadece iki boyutlu donuk çizgilerle değil; yükselti ve derinlik algısı yaratan renk geçişleriyle sunmasıdır. Bu haritalara detaylı bakarak bir vadinin ne kadar dik olduğunu, bir okyanusun ne kadar derinleştiğini veya bir dağ sırasının nerede zirve yaptığını kolayca analiz edebilirsiniz.
Fiziki Harita Renkleri Hangileridir? – Renklendirme Nasıl Yapılır?
Fiziki harita renkleri arazinin deniz seviyesinden yüksekliğini evrensel bir standartla ifade etmek için kullanılır. Denizler, göller ve akarsular derinlik arttıkça açıktan koyu maviye doğru renklendirilirken; karalar deniz seviyesinden (0 metre) yukarı çıkıldıkça şu standart renklere bürünür:
- 0 - 200 metre arası: Yeşil
- 200 - 500 metre arası: Açık yeşil
- 500 - 1000 metre arası: Sarı
- 1000 - 1500 metre arası: Turuncu
- 1500 - 2000 metre arası: Kahverengi
- 2000 - 2500 metre arası: Koyu kahverengi
- 2500 metre ve üzeri (Kalıcı kar sınırı): Beyaz
Türkiye Fiziki Haritası
Türkiye fiziki haritası ortalama yükseltisi oldukça fazla ve yeryüzü şekilleri bakımından son derece engebeli olan ülkemizin coğrafi yapısını incelemek için kullanılan en temel materyaldir. Bu haritaya bakıldığında, batıdan doğuya doğru gidildikçe yeşil ve sarı tonların yerini hızla kahverengi ve beyaz tonlara bıraktığı, yani arazinin giderek yükseldiği çok net bir şekilde görülür.
Fiziki ve Siyasi Harita Farkı Nedir?
Fiziki ve siyasi harita farkı kullanım amaçlarının ve gösterdikleri verilerin tamamen zıt olmasından kaynaklanır. Siyasi haritalar sadece insan yapımı sınırları (ülkelerin, kıtaların veya şehirlerin idari çizgilerini) göstermek için çizilirken; fiziki haritalar idari sınırları değil, doğanın kendi sınırları olan coğrafi yeryüzü şekillerini ve yükselti farklılıklarını resmeder.
Fiziki Harita Oluşturma/Yapımı
Fiziki harita yapımı profesyonel CBS eğitimleriyle herkesin öğrenebileceği son derece keyifli bir mekansal görselleştirme sürecidir. İlgili bölgeye ait raster veya vektör verileri sisteme aktarmak ve evrensel renk lejantlarını haritaya entegre etmek bu işin temelidir.
Fiziki Harita Çizimi Nasıl Yapılır?
Günümüzde elle boyama yöntemleriyle değil, sahadan toplanan Sayısal Yükseklik Modeli (DEM) kullanılarak modern Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımlarıyla Fiziki harita çizimi yapılır. Sektör standardı olan ArcGIS Pro, QGIS veya MapInfo Pro gibi programlar, yükseklik verileri (DEM) kullanılarak araziye uygun renklendirme ile istenilen bölgenin fiziki haritası oluşturulabilir.