LiDAR, bir lazer kaynağından yeryüzündeki hedeflere gönderilen ışınların çarpıp geri dönme süresini hesaplayarak, cihaz ile obje arasındaki mesafeyi milimetrik hassasiyetle ölçen ileri düzey bir uzaktan algılama teknolojisidir. Sadece mesafeyi değil, hedefin ışığı yansıtma şiddetini de kaydederek yeryüzünün kusursuz ve gerçekçi bir 3 boyutlu kopyasını çıkarır.
LiDAR Açılımı Nedir?
LiDAR açılımı genel olarak "Light Detection and Ranging" (Işık ile Algılama ve Mesafe Ölçme) kelimelerinin baş harflerinden oluşur. Bazı akademik kaynaklarda ise "Laser Imaging Detection and Ranging" olarak da tanımlanır. Radar (radyo dalgaları) ve Sonar (ses dalgaları) sistemlerinin temel çalışma mantığına benzese de onlardan farklı olarak çevreyi taramak için çok daha hassas olan lazer (ışık) frekanslarını kullanır.
LiDAR Tarayıcı Nedir?
LiDAR tarayıcı, bu teknolojinin kalbini oluşturan; lazer ışınlarını üreten, hedefe yönlendiren ve hassas konumlandırma (GPS/IMU) sistemleriyle entegre çalışarak veriyi toplayan donanım bütünüdür. Sabit (yersel) tarayıcılar, mobil (araç üstü) tarayıcılar veya havadan (dron/uçak) tarayıcılar olmak üzere projenin sahasına ve ihtiyacına göre farklı platformlara monte edilerek veri üretirler.
LiDAR Sensör Nedir?
LiDAR sensör, gönderilen lazer ışınının objeye çarpıp geri döndüğü anı inanılmaz bir hızla algılayan ve kaydeden teknolojik alıcıdır. Günümüzde sensör boyutlarının küçülmesi ve teknolojinin ucuzlamasıyla birlikte LiDAR sensörleri sadece devasa haritalama projelerinde değil; otonom (sürücüsüz) araçlarda, akıllı robot süpürgelerde ve hatta derinlik algısını artırmak için yeni nesil akıllı telefonlarda dahi yaygın olarak kullanılmaktadır.
LiDAR Data Nasıl Oluşturulur?
LiDAR data, saniyede yüz binlerce hatta milyonlarca lazer ışınının etrafa yansıtılması ve her bir ışının geri dönüş süresinin hassas bir şekilde hesaplanarak X, Y, Z koordinatlarına dönüştürülmesiyle oluşturulur. Bu işlem sonucunda "Nokta Bulutu" (Point Cloud) adı verilen, objelerin gerçek dünyadaki hacimlerini ve şekillerini yansıtan devasa bir veri seti ortaya çıkar. Geleneksel haritacılık kameralarının aksine ışığa ihtiyaç duymaz, bu sayede zifiri karanlıkta bile hatasız veri üretebilir.
LiDAR Drone Ne İşe Yarar?
LiDAR drone insan erişiminin zor veya tehlikeli olduğu sarp arazilerde, ormanlık bölgelerde veya derin maden sahalarında havadan uçarak çok hızlı ve güvenli bir şekilde 3 boyutlu haritalama yapmaya yarar. Özellikle bitki örtüsünün (yaprakların) arasından sızabilen lazer ışınları sayesinde, sık ormanların altındaki çıplak arazi topografyasını modellemek için drone tabanlı LiDAR sistemleri rakipsiz bir çözümdür.
LiDAR Mapping (LiDAR Haritalama) Nedir?
Sensörler tarafından toplanan milyonlarca noktalık ham verinin işlenerek yeryüzünün, binaların, ağaçların ve altyapı tesislerinin yüksek çözünürlüklü dijital kopyalarının (dijital ikizlerinin) oluşturulması sürecine LiDAR mapping (LiDAR haritalama) denir. Bu süreçte nokta bulutları gerçek renkleriyle (RGB) zenginleştirilir ve santimetre hassasiyetinde topografik haritalar üretilir.
LiDAR Programı – LiDAR Uygulamaları
LiDAR uygulamaları toplanan devasa nokta bulutu verilerini anlamlı haritalara ve analizlere dönüştürmek için kullanılan profesyonel Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımlarını kapsar. Sektörde bu karmaşık ve devasa verileri işlemek, filtrelemek ve yeryüzü modelleri üretmek için ArcGIS Pro, QGIS veya MapInfo Pro gibi güçlü yazılımlar tercih edilir.
LiDAR Kullanım Alanları
Sistemin sunduğu yüksek hassasiyet sayesinde LiDAR kullanım alanları günümüzde neredeyse her mühendislik dalına yayılmış durumdadır. Başlıca kullanım alanları arasında; Sayısal Arazi Modeli (SAM) ve Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) üretimi, 3 boyutlu akıllı şehir modellemeleri, madenlerde hacim hesaplamaları, otonom ulaşım planlamaları, ormancılık faaliyetleri ve toprağın altında gizli kalmış tarihi kalıntıları gün yüzüne çıkaran arkeolojik yüzey araştırmaları yer almaktadır.